Ngày 08/07/2026, Ủy ban Châu Âu (European Commission) đã công bố Dự thảo Chỉ thị Ủy quyền (Delegated Directive) sửa đổi nhiều điều khoản miễn trừ trong Phụ lục III và Phụ lục IV của Chỉ thị RoHS 2011/65/EU. Dự thảo đề xuất điều chỉnh hàng loạt trường hợp miễn trừ đối với chì (Pb) và cadimi (Cd), đồng thời quy định các giai đoạn chuyển tiếp từ 12 đến 78 tháng tùy theo khả năng thay thế của công nghệ. Mặc dù chưa chính thức được thông qua, những thay đổi này sẽ ảnh hưởng đáng kể đến các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu thiết bị điện, điện tử vào thị trường EU, đòi hỏi doanh nghiệp cần sớm rà soát và chuẩn bị kế hoạch tuân thủ.
Dự Thảo Sửa Đổi Điều Khoản Miễn Trừ RoHS Có Gì Mới?
RoHS (Restriction of Hazardous Substances) là một trong những quy định quan trọng của Liên minh châu Âu nhằm hạn chế việc sử dụng các chất nguy hại trong thiết bị điện và điện tử (EEE). Trong đó, các điều khoản miễn trừ (RoHS Exemptions) cho phép một số ứng dụng đặc biệt tiếp tục sử dụng các chất bị hạn chế khi chưa có giải pháp thay thế phù hợp về mặt kỹ thuật hoặc khi việc thay thế có thể ảnh hưởng đến hiệu suất và độ an toàn của sản phẩm.
Trong dự thảo mới, Ủy ban Châu Âu đề xuất:
- Thay thế và tách nhỏ nhiều điều khoản miễn trừ hiện hành.
- Điều chỉnh phạm vi áp dụng theo từng nhóm sản phẩm và lĩnh vực sử dụng.
- Bổ sung một số điều khoản miễn trừ mới đối với các ứng dụng chuyên biệt.
- Quy định thời hạn chuyển tiếp khác nhau, từ 12 đến 78 tháng, tùy theo mức độ sẵn sàng của công nghệ thay thế.
Hiện tại, văn bản đang trong giai đoạn tham vấn công khai và chưa có hiệu lực pháp lý. Doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi các thông báo chính thức từ EU để cập nhật yêu cầu cuối cùng.
Những Lĩnh Vực Và Sản Phẩm Bị Ảnh Hưởng
Theo dự thảo, nhiều ứng dụng sử dụng chì và cadimi trong ngành điện – điện tử sẽ chịu tác động, bao gồm:
- Kính ống đèn huỳnh quang.
- Kính quang học và kính lọc.
- Bột huỳnh quang trong đèn phóng điện.
- Tụ gốm đa lớp (MLCC).
- Thủy tinh pha lê.
- Linh kiện laser.
- Cảm biến oxy.
- Thiết bị cộng hưởng từ (MRI, NMR).
- Máy quang phổ FTMS.
- Thiết bị y tế.
- Thiết bị giám sát và điều khiển công nghiệp.
Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện tử, thiết bị y tế, quang học, đo lường và tự động hóa cần đặc biệt lưu ý đến các thay đổi này.
Những Thay Đổi Chính Trong Phụ Lục III
Phụ lục III quy định các điều khoản miễn trừ áp dụng cho hầu hết các thiết bị điện, điện tử thuộc phạm vi Chỉ thị RoHS.
Trong lần sửa đổi này, EU đề xuất cập nhật các điều khoản:
- 5(b)
- 13(a)
- 13(b)
- 18(b)
- 24
- 29
- 32
- 34
Đồng thời bổ sung nhiều điều khoản mới như:
- 13(b)-IV
- 13(b)-V
- 18(b)-II
- 24(a)
1. Chia nhỏ các điều khoản miễn trừ
Một số điều khoản trước đây áp dụng chung cho nhiều ứng dụng sẽ được tách thành các điều khoản riêng biệt.
Ví dụ, nhóm kính quang học được phân tách thành:
- Kính màu ion;
- Kính lọc quang học;
- Kính phản xạ chuẩn;
- Kính lọc hồng ngoại.
Việc phân loại chi tiết hơn giúp cơ quan quản lý đánh giá chính xác từng ứng dụng thay vì áp dụng chung như trước.
2. Thu Hẹp Phạm Vi Miễn Trừ
Một số điều khoản sẽ không còn áp dụng cho tất cả các nhóm thiết bị mà chỉ giới hạn trong:
- Thiết bị y tế;
- Thiết bị giám sát công nghiệp;
- Một số nhóm thiết bị điện, điện tử cụ thể.
Điều này đồng nghĩa với việc nhiều doanh nghiệp có thể không còn đủ điều kiện áp dụng miễn trừ như trước.
3. Điều Chỉnh Thời Hạn Chuyển Tiếp
Thời gian chuyển tiếp của từng điều khoản được quy định khác nhau:
| Thời hạn | Đối tượng áp dụng |
|---|---|
| 12 tháng | Các ứng dụng đã có vật liệu thay thế phù hợp |
| 18 tháng | Một số linh kiện điện tử đặc thù |
| 30 tháng | Kính quang học, thủy tinh và nhiều ứng dụng điện tử |
| 54 tháng | Thiết bị chuyên dụng cần thêm thời gian chuyển đổi |
Việc quy định thời hạn cụ thể giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch thay thế vật liệu trước khi điều khoản miễn trừ hết hiệu lực.
Những Thay Đổi Trong Phụ Lục IV
Khác với Phụ lục III, Phụ lục IV chỉ áp dụng cho thiết bị y tế và thiết bị giám sát, điều khiển.
Dự thảo lần này sửa đổi các điều khoản:
- 1(b)
- 4
- 9
- 11
- 12
Đồng thời bổ sung thêm nhiều điều khoản mới liên quan đến:
- Cảm biến oxy điện hóa;
- Laser Helium-Cadmium;
- Laser khí Helium-Neon;
- MRI;
- NMR;
- SQUID;
- Đầu dò FTMS;
- Đèn điều trị quang hóa ngoài cơ thể.
Đáng chú ý, một số ứng dụng vẫn được đề xuất duy trì miễn trừ trong 78 tháng, cho thấy hiện nay vẫn chưa có giải pháp thay thế đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật.
Điều Khoản Miễn Trừ RoHS Có Ý Nghĩa Gì Với Doanh Nghiệp?
Điều khoản miễn trừ là một phần quan trọng của Chỉ thị RoHS, giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuyển đổi sang các vật liệu an toàn hơn khi chưa có giải pháp thay thế phù hợp.
Tuy nhiên, các điều khoản này không có hiệu lực vĩnh viễn. EU thường xuyên xem xét, đánh giá và sửa đổi dựa trên sự phát triển của công nghệ. Khi vật liệu thay thế đã khả thi, phạm vi miễn trừ sẽ bị thu hẹp hoặc chấm dứt.
Do đó, doanh nghiệp không nên phụ thuộc hoàn toàn vào các điều khoản miễn trừ mà cần chủ động xây dựng lộ trình thay thế vật liệu để giảm rủi ro trong tương lai.
Doanh Nghiệp Cần Chuẩn Bị Gì Trước Dự Thảo Mới?
Mặc dù dự thảo vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến, doanh nghiệp nên sớm triển khai các hoạt động chuẩn bị như:
- Rà soát danh mục sản phẩm thuộc phạm vi Chỉ thị RoHS.
- Kiểm tra các điều khoản miễn trừ hiện đang áp dụng.
- Đánh giá khả năng tiếp tục đáp ứng sau khi quy định mới có hiệu lực.
- Làm việc với nhà cung cấp để xác định phương án thay thế vật liệu chứa chì hoặc cadimi.
- Cập nhật hồ sơ kỹ thuật và tài liệu chứng minh việc áp dụng điều khoản miễn trừ.
- Theo dõi tiến trình ban hành văn bản chính thức của Ủy ban Châu Âu.
Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp tránh gián đoạn hoạt động sản xuất, xuất khẩu và giảm thiểu rủi ro không tuân thủ khi quy định mới được áp dụng.
CTIC Vietnam Đồng Hành Cùng Doanh Nghiệp Tuân Thủ RoHS
Việc cập nhật liên tục các quy định của EU khiến doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát sản phẩm và hồ sơ tuân thủ để đáp ứng yêu cầu của thị trường.
CTIC Vietnam cung cấp giải pháp toàn diện giúp doanh nghiệp đáp ứng Chỉ thị RoHS, bao gồm:
- Thử nghiệm RoHS theo yêu cầu của EU.
- Đánh giá sự phù hợp của sản phẩm với Chỉ thị RoHS 2011/65/EU.
- Tư vấn áp dụng các điều khoản miễn trừ RoHS.
- Cập nhật các thay đổi mới nhất của quy định RoHS và các quy định môi trường quốc tế.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm cùng hệ thống phòng thử nghiệm hiện đại, CTIC sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp lý, giảm thiểu rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh khi xuất khẩu sang thị trường châu Âu.
