Ngày 10/8/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg về Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cập nhật năm 2026. Quyết định có hiệu lực từ ngày 25/9/2026 và thay thế Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg.
Danh mục năm 2026 có nhiều thay đổi về số lượng cơ sở và nhóm ngành. Doanh nghiệp cần rà soát danh mục mới để xác định nghĩa vụ và chủ động chuẩn bị dữ liệu cho các kỳ kiểm kê tiếp theo.
2441 cơ sở thuộc danh mục kiểm kê khí nhà kính
Theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, Danh mục gồm 06 lĩnh vực phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính:
- Năng lượng;
- Giao thông vận tải;
- Xây dựng;
- Các quá trình công nghiệp;
- Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất;
- Chất thải.
Trên cả nước có 2441 cơ sở thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính, phân bổ theo ngành quản lý như sau:
| Ngành quản lý | Lĩnh vực trong Danh mục | Số cơ sở | Tỷ trọng |
|---|---|---|---|
| Công Thương | Năng lượng, các quá trình công nghiệp | 1.916 | 78,5% |
| Xây dựng | Xây dựng | 411 | 16,8% |
| Xây dựng | Giao thông vận tải | 53 | 2,2% |
| Nông nghiệp và Môi trường | Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất, chất thải | 61 | 2,5% |
| Tổng cộng | 2.441 | 100% |
Lưu ý: Danh mục được ban hành theo 06 lĩnh vực. Trong đó, giao thông vận tải (53 cơ sở) và xây dựng (411 cơ sở) đều thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng, tương ứng 464 cơ sở.
Doanh nghiệp cần xác định đúng lĩnh vực áp dụng và Bộ quản lý chuyên ngành, vì hướng dẫn kỹ thuật kiểm kê được ban hành theo từng Bộ.
Danh mục kiểm kê khí nhà kính năm 2026 có gì thay đổi?
So với danh mục năm 2024, danh mục cập nhật năm 2026 có biến động khá lớn:
- Khoảng 1.054 tên cơ sở trong danh mục cũ không còn xuất hiện;
- Hơn 1.300 tên cơ sở mới được bổ sung;
- Nhóm xây dựng tăng từ 229 lên 411 cơ sở, tương đương mức tăng gần 80%.
Những thay đổi này cho thấy doanh nghiệp cần rà soát lại danh mục năm 2026, thay vì chỉ căn cứ vào danh mục cũ để xác định nghĩa vụ kiểm kê khí nhà kính.
Cơ cấu doanh nghiệp trong danh mục ngày càng đa dạng
Danh mục cập nhật năm 2026 cho thấy các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính phân bố trên nhiều lĩnh vực và loại hình hoạt động, từ sản xuất công nghiệp, năng lượng, xây dựng, giao thông vận tải đến xử lý chất thải và các hoạt động liên quan đến môi trường.
Bên cạnh các ngành thường được xem là có mức phát thải lớn như nhiệt điện, thép, xi măng, danh mục còn bao gồm nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực:
- Nhựa;
- Giấy;
- Dệt may;
- Giày dép;
- Thực phẩm;
- Đồ uống;
- Hóa chất;
- Điện tử;
- Cơ khí;
- Các ngành sản xuất khác.
Điều này cho thấy nghĩa vụ kiểm kê khí nhà kính không chỉ tập trung ở một số ngành phát thải lớn mà đang được áp dụng rộng hơn đối với các cơ sở đáp ứng tiêu chí và thuộc danh mục do Chính phủ ban hành.
Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động rà soát tình trạng áp dụng, thay vì chỉ căn cứ vào đặc thù ngành nghề.
Nghĩa vụ và mốc thời gian doanh nghiệp cần nắm
Cơ sở thuộc Danh mục có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở theo hướng dẫn của Bộ quản lý chuyên ngành gồm:
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường;
- Bộ Công Thương;
- Bộ Xây dựng.
Việc nộp báo cáo thực hiện theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP và Nghị định số 83/2026/NĐ-CP.
Các mốc thời gian chính
Báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở:
Thực hiện định kỳ 02 năm một lần, áp dụng cho số liệu từ năm 2024 trở đi. Báo cáo lập theo Mẫu số 06 Phụ lục II của Nghị định 06/2022/NĐ-CP và gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước ngày 31/3 của năm tiếp theo.
Theo chu kỳ này, kỳ kiểm kê cho số liệu năm 2026 phải nộp báo cáo trước ngày 31/3/2027.
Kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở:
Xây dựng và phê duyệt kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính giai đoạn 2026–2030 theo Mẫu số 02 Phụ lục IV; gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ quản lý lĩnh vực và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; điều chỉnh, cập nhật hằng năm nếu có thay đổi.
Báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp cơ sở:
Lập hằng năm cho năm trước kỳ báo cáo theo Mẫu số 02 Phụ lục III, gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước ngày 31/3, bắt đầu từ năm 2027.
Cơ sở mới được bổ sung vào danh mục năm 2026 cần lưu ý gì?
Quyết định 42/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ 25/9/2026, tức chỉ còn khoảng 6 tháng trước mốc nộp báo cáo 31/3/2027 của kỳ kiểm kê số liệu năm 2026.
Do đó, số liệu hoạt động của cả năm 2026 như điện, nhiên liệu, môi chất lạnh, nguyên liệu, chất thải… cần được thu thập ngay. Phần lớn dữ liệu này phát sinh trước thời điểm Quyết định có hiệu lực và rất dễ thất lạc nếu không tập hợp sớm.
Doanh nghiệp nên đối chiếu tên cơ sở của mình trong Danh mục kèm theo Quyết định để xác định chính xác nghĩa vụ và Bộ quản lý chuyên ngành áp dụng.
Cơ sở thuộc danh mục cần chuẩn bị gì?
Để việc kiểm kê được thực hiện thuận lợi, bảo đảm tính đầy đủ và minh bạch, các cơ sở nên chuẩn bị hệ thống thu thập và quản lý số liệu ngay từ đầu kỳ.
Doanh nghiệp nên triển khai sớm 6 công việc sau:
Xác định ranh giới kiểm kê và nguồn phát thải
Cần xác định đúng cơ sở, hoạt động và các nguồn phát thải thuộc phạm vi kiểm kê theo hướng dẫn chuyên ngành áp dụng.
Thiết lập hệ thống thu thập dữ liệu
Điện năng, nhiên liệu, môi chất lạnh, nguyên liệu, quá trình sản xuất, chất thải và các dữ liệu hoạt động liên quan cần được xác định rõ:
- Nguồn hồ sơ;
- Đơn vị đo;
- Người chịu trách nhiệm;
- Phương pháp kiểm soát.
Kiểm soát chất lượng dữ liệu
Kết quả kiểm kê chỉ thực sự đáng tin cậy khi dữ liệu có thể truy xuất đến các hồ sơ, bằng chứng phù hợp như:
- Hóa đơn;
- Đồng hồ đo;
- Báo cáo sản xuất;
- Phiếu nhập – xuất;
- Hồ sơ kỹ thuật.
Tính toán và lập báo cáo kiểm kê
Cần lựa chọn phương pháp, hệ số phát thải phù hợp; kiểm tra tính đầy đủ, nhất quán của dữ liệu và lập báo cáo theo Mẫu số 06 Phụ lục II cùng hướng dẫn chuyên ngành áp dụng.
Tìm kiếm đơn vị tư vấn kiểm kê khí nhà kính uy tín
Trong trường hợp doanh nghiệp lần đầu thực hiện kiểm kê khí nhà kính, doanh nghiệp nên chủ động tìm kiếm đơn vị tư vấn có uy tín, có năng lực chuyên môn để được hỗ trợ xây dựng hệ thống thu thập, quản lý và kiểm soát dữ liệu, đồng thời lập báo cáo kiểm kê chính xác, đầy đủ và có độ tin cậy cao.
Việc triển khai sớm giúp doanh nghiệp chủ động về thời gian, hạn chế sai sót và tránh tình trạng nộp báo cáo không đúng thời hạn hoặc báo cáo chưa đáp ứng yêu cầu.
Xem xét thẩm tra độc lập khi phù hợp
Thẩm tra giúp doanh nghiệp đánh giá tính đầy đủ, nhất quán và độ tin cậy của dữ liệu phát thải trước khi số liệu được sử dụng cho mục đích quản lý, khách hàng, ESG, ISO 14064, chuỗi cung ứng hoặc các chương trình carbon khác.
Đừng để kiểm kê khí nhà kính chỉ là một báo cáo tuân thủ
Một hệ thống kiểm kê được xây dựng tốt không chỉ trả lời câu hỏi: “Doanh nghiệp phát thải bao nhiêu tCO₂e?”
Quan trọng hơn, dữ liệu đó có thể giúp doanh nghiệp xác định:
- Nguồn nào đang đóng góp lớn nhất vào tổng phát thải;
- Khu vực nào đang tiêu thụ nhiều năng lượng;
- Dữ liệu nào đang có rủi ro sai lệch cao;
- Hoạt động giảm phát thải nào có thể mang lại hiệu quả thực tế;
- Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước các yêu cầu carbon ngày càng gia tăng từ thị trường và chuỗi cung ứng.
CTIC Vietnam đồng hành cùng doanh nghiệp trong kiểm kê và thẩm tra khí nhà kính
CTIC Vietnam cung cấp dịch vụ tư vấn kiểm kê và thẩm tra khí nhà kính, hỗ trợ doanh nghiệp từ giai đoạn xác định nguồn phát thải, xây dựng hệ thống dữ liệu đến tính toán, lập báo cáo và đánh giá độ tin cậy của kết quả kiểm kê.
Tư vấn kiểm kê khí nhà kính
- Xác định ranh giới và nguồn phát thải;
- Xây dựng danh mục nguồn phát thải;
- Thiết lập biểu mẫu và hệ thống thu thập dữ liệu;
- Lựa chọn hệ số phát thải và phương pháp tính;
- Tính toán phát thải khí nhà kính;
- QA/QC dữ liệu;
- Xây dựng báo cáo kiểm kê theo Mẫu số 06 Phụ lục II;
- Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu phát thải cho các kỳ tiếp theo.
Thẩm tra khí nhà kính
- Đánh giá ranh giới và phương pháp kiểm kê;
- Đánh giá dữ liệu hoạt động, hệ số phát thải và phép tính;
- Kiểm tra khả năng truy xuất bằng chứng;
- Đánh giá các sai lệch và rủi ro trọng yếu;
- Thẩm tra báo cáo theo tiêu chí/chương trình áp dụng.
Việc chuẩn bị sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể áp lực thu thập lại dữ liệu vào cuối kỳ, đồng thời nâng cao độ tin cậy của báo cáo và từng bước hình thành hệ thống quản trị carbon có thể sử dụng lâu dài.
Doanh nghiệp của bạn có thuộc danh mục 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính?
CTIC Vietnam hỗ trợ rà soát tình trạng áp dụng theo Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, xác định nghĩa vụ, mốc thời gian phải nộp báo cáo và các dữ liệu cần chuẩn bị cho kỳ kiểm kê.
Liên hệ CTIC Vietnam để được tư vấn:
Căn cứ pháp lý
Quyết định số 42/2026/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ; Nghị định số 06/2022/NĐ-CP ngày 07/01/2022, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 và Nghị định số 83/2026/NĐ-CP ngày 23/3/2026.
