PFAS là nhóm hóa chất được sử dụng trong nhiều vật liệu và sản phẩm nhờ đặc tính chống nước, chống dầu, chống bám bẩn và chịu hóa chất. Trong ngành điện tử và dệt may, PFAS có thể xuất hiện trong lớp phủ, vật liệu cách điện, vải xử lý hoàn tất và một số linh kiện. Trước các yêu cầu kiểm soát hóa chất ngày càng chặt chẽ tại các thị trường xuất khẩu, thử nghiệm PFAS giúp doanh nghiệp xác định sự hiện diện của các chất thuộc phạm vi phân tích và đánh giá mức độ phù hợp của sản phẩm với yêu cầu áp dụng.
PFAS là gì? Vì sao cần kiểm tra trong sản phẩm điện tử và dệt may?
PFAS (Per- and Polyfluoroalkyl Substances) là nhóm hóa chất chứa liên kết carbon–fluor, được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp nhờ khả năng chống nước, chống dầu, chống bám bẩn và chịu được một số điều kiện hóa học nhất định. Tuy nhiên, nhiều hợp chất PFAS có khả năng tồn tại lâu trong môi trường, gây ra những lo ngại về sức khỏe con người và hệ sinh thái.
Trong ngành dệt may, PFAS có thể được sử dụng trong các lớp xử lý bề mặt nhằm tạo đặc tính chống thấm nước, chống dầu hoặc chống bám bẩn cho vải. Trong ngành điện tử, m ột số hợp chất hoặc vật liệu fluor hóa có thể xuất hiện trong dây cáp, lớp phủ, vật liệu cách điện, linh kiện và các bộ phận phục vụ những yêu cầu kỹ thuật đặc thù.
Việc kiểm soát PFAS ngày càng được chú trọng tại các thị trường xuất khẩu, đặc biệt khi doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu về thành phần hóa học của sản phẩm. Do đó, thử nghiệm PFAS giúp doanh nghiệp xác định sự hiện diện của các chất thuộc phạm vi kiểm tra, đánh giá mức độ phù hợp với yêu cầu áp dụng và có cơ sở để làm việc với khách hàng hoặc đối tác.
Những sản phẩm điện tử và dệt may nào cần kiểm tra PFAS?
Nhu cầu thử nghiệm PFAS phụ thuộc vào thành phần nguyên liệu, công nghệ sản xuất, mục đích sử dụng và yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Doanh nghiệp có thể ưu tiên đánh giá các nhóm sản phẩm và vật liệu sau.
Sản phẩm điện tử và linh kiện điện tử
Trong sản xuất điện tử, các vật liệu có chứa fluor có thể được sử dụng để đáp ứng yêu cầu về cách điện, độ bền hóa học, khả năng chịu nhiệt hoặc đặc tính bề mặt. Một số nhóm vật liệu có thể cần được đánh giá gồm:
- Dây cáp và vật liệu cách điện: Các lớp vỏ, lớp phủ hoặc vật liệu polymer sử dụng trong dây dẫn và cáp điện.
- Linh kiện và bộ phận nhựa: Các chi tiết polymer, vật liệu phủ bề mặt hoặc bộ phận được xử lý nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
- Bảng mạch và vật liệu điện tử: Một số vật liệu nền, lớp phủ hoặc thành phần được sử dụng trong quá trình sản xuất bảng mạch.
- Thiết bị điện và điện tử hoàn chỉnh: Các bộ phận của thiết bị gia dụng, thiết bị công nghiệp và sản phẩm điện tử tiêu dùng có yêu cầu kiểm soát hóa chất.
Không phải tất cả vật liệu chứa fluor đều là PFAS thuộc phạm vi hạn chế. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng vật liệu, hợp chất cần phân tích và yêu cầu áp dụng thay vì chỉ dựa vào sự hiện diện của nguyên tố fluor.
Sản phẩm dệt may và phụ liệu
Trong ngành dệt may, PFAS thường được quan tâm ở các sản phẩm cần đặc tính chống thấm nước, chống dầu hoặc chống bám bẩn. Các nhóm sản phẩm có thể cần kiểm tra bao gồm:
- Vải và nguyên liệu dệt: Vải thành phẩm, vải phủ và vải đã qua xử lý hoàn tất.
- Quần áo và phụ kiện: Áo khoác chống thấm, trang phục ngoài trời, quần áo chức năng và các phụ kiện dệt may.
- Giày dép và vật liệu liên quan: Vải, vật liệu phủ và các thành phần dệt được sử dụng trong giày dép.
- Sản phẩm dệt gia dụng: Thảm, vải bọc nội thất và các sản phẩm được xử lý để chống bám bẩn.
- Phụ liệu và vật liệu hoàn tất: Các lớp phủ, chất xử lý bề mặt hoặc vật liệu sử dụng trong công đoạn hoàn thiện sản phẩm.
Đối với doanh nghiệp gia công xuất khẩu, việc đánh giá không nên chỉ giới hạn ở thành phẩm. Vải, lớp phủ và các nguyên liệu đầu vào cũng cần được xem xét nếu có khả năng chứa PFAS hoặc thuộc phạm vi yêu cầu kiểm tra của khách hàng.
Các quy định liên quan đến PFAS doanh nghiệp cần lưu ý
Các yêu cầu quản lý PFAS đang được xây dựng và triển khai theo từng nhóm chất, loại sản phẩm và thị trường. Doanh nghiệp cần xác định chính xác quy định áp dụng cho sản phẩm của mình, thay vì mặc định có một giới hạn PFAS chung cho tất cả hàng hóa.
Quy định REACH của Liên minh châu Âu
REACH là một trong những khung pháp lý quan trọng của EU về đăng ký, đánh giá, cấp phép và hạn chế hóa chất. Một số nhóm PFAS đã chịu các biện pháp hạn chế cụ thể theo REACH, trong đó có PFCA chuỗi carbon C9–C14 và PFHxA cùng các chất liên quan.
Đối với PFHxA, Quy định (EU) 2024/2462 quy định các ngưỡng và thời điểm áp dụng riêng cho từng nhóm sản phẩm. Từ ngày 10/10/2026, các hạn chế liên quan đến PFHxA bắt đầu áp dụng đối với một số sản phẩm như quần áo, phụ kiện, giày dép và các sản phẩm dệt, da, lông thú thuộc phạm vi quy định dành cho người tiêu dùng nói chung, cùng các trường hợp ngoại lệ được quy định cụ thể.
Các mốc áp dụng đối với một số sản phẩm dệt khác có thể là ngày 10/10/2027. Vì vậy, doanh nghiệp cần đối chiếu đúng loại hàng hóa, ngưỡng nồng độ, thời điểm áp dụng và ngoại lệ trước khi đánh giá sự phù hợp.
Đề xuất hạn chế PFAS trên diện rộng tại EU
Bên cạnh các hạn chế đã được ban hành, EU đang tiếp tục xem xét đề xuất hạn chế PFAS trên diện rộng theo REACH. Phạm vi đề xuất liên quan đến nhiều lĩnh vực, bao gồm dệt may, điện tử, bán dẫn và các ứng dụng công nghiệp khác.
Đề xuất này cần được phân biệt với các hạn chế đã có hiệu lực: phạm vi cuối cùng, các trường hợp miễn trừ và lộ trình thực hiện phụ thuộc vào quá trình xây dựng và ban hành quy định chính thức.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, việc theo dõi các cập nhật pháp lý và chủ động đánh giá nguyên liệu có thể giúp giảm nguy cơ phải thay đổi vật liệu hoặc điều chỉnh quy trình sản xuất khi yêu cầu thị trường thay đổi.
Quy trình kiểm tra PFAS cho doanh nghiệp
Để quá trình thử nghiệm phù hợp với mục tiêu kiểm soát hóa chất, doanh nghiệp có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Xác định sản phẩm và vật liệu cần kiểm tra
Lập danh sách sản phẩm, nguyên liệu, linh kiện hoặc lớp phủ cần đánh giá. Với sản phẩm gồm nhiều vật liệu, cần xác định rõ bộ phận nào thuộc phạm vi thử nghiệm.
Bước 2: Xác định yêu cầu áp dụng
Làm rõ thị trường xuất khẩu, quy định liên quan, danh sách chất cần kiểm tra, giới hạn nồng độ và yêu cầu của khách hàng. Nếu chưa có danh sách chất cụ thể, doanh nghiệp nên trao đổi để xác định phương án thử nghiệm phù hợp.
Bước 3: Chuẩn bị và gửi mẫu
Chuẩn bị mẫu theo hướng dẫn của đơn vị thử nghiệm. Thông tin về thành phần vật liệu, công đoạn xử lý bề mặt và mục đích kiểm tra sẽ hỗ trợ việc lựa chọn phương pháp.
Bước 4: Thực hiện thử nghiệm và phân tích kết quả
Mẫu được đánh giá theo phương pháp đã thống nhất. Kết quả cần được đối chiếu với đúng danh sách chất, giới hạn và phạm vi yêu cầu, đồng thời lưu ý các giới hạn của phương pháp phân tích.
Bước 5: Đánh giá sự phù hợp và kiểm soát nguyên liệu
Dựa trên kết quả thử nghiệm, doanh nghiệp có thể xác định các nội dung cần trao đổi thêm với nhà cung cấp, xem xét nguyên liệu thay thế hoặc điều chỉnh quy trình kiểm soát hóa chất nếu cần.
Khi nào doanh nghiệp nên thực hiện thử nghiệm PFAS?
Doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu sản phẩm điện tử, linh kiện hoặc hàng dệt may nên cân nhắc thử nghiệm PFAS trong các trường hợp sau:
- Khách hàng yêu cầu báo cáo thử nghiệm PFAS hoặc thông tin về thành phần hóa học của sản phẩm.
- Sản phẩm có sử dụng lớp phủ chống thấm, chống dầu, chống bám bẩn hoặc các vật liệu có khả năng chứa hợp chất fluor hóa.
- Doanh nghiệp cần đánh giá nguyên liệu đầu vào trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt.
- Sản phẩm được xuất khẩu sang thị trường có quy định hạn chế PFAS áp dụng cho nhóm hàng tương ứng.
- Doanh nghiệp cần rà soát danh mục hóa chất, hồ sơ tuân thủ hoặc đánh giá rủi ro khi thay đổi nhà cung cấp và nguyên liệu.
Thực hiện thử nghiệm đúng phạm vi giúp doanh nghiệp có dữ liệu phục vụ đánh giá sản phẩm và trao đổi với khách hàng. Tuy nhiên, một báo cáo thử nghiệm riêng lẻ không mặc nhiên chứng minh sản phẩm tuân thủ mọi quy định PFAS tại tất cả thị trường.
Dịch vụ thử nghiệm PFAS cho sản phẩm điện tử và dệt may tại CTIC Vietnam
Đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu, việc xác định đúng nhóm PFAS cần kiểm tra, vật liệu lấy mẫu và phương pháp phân tích là những yếu tố quan trọng để có kết quả phù hợp với mục tiêu đánh giá.
CTIC Vietnam tiếp nhận thông tin nhu cầu thử nghiệm PFAS đối với sản phẩm điện tử, linh kiện, dệt may và thành phẩm. Doanh nghiệp có thể cung cấp thông tin về loại sản phẩm, thành phần vật liệu, thị trường xuất khẩu và yêu cầu kiểm tra từ khách hàng để được trao đổi về phương án thử nghiệm phù hợp.
