Chỉ còn chưa đầy 3 tháng nữa, Quy định Bao bì và Chất thải Bao bì của Liên minh Châu Âu – Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) sẽ chính thức được áp dụng toàn diện từ ngày 12/08/2026. Đồng thời, Chỉ thị Bao bì và Chất thải Bao bì 94/62/EC (PPWD) hiện hành cũng sẽ chính thức hết hiệu lực.
Việc chuyển đổi từ “Directive” (Chỉ thị) sang “Regulation” (Quy định) không đơn thuần chỉ là thay đổi tên gọi pháp lý mà còn thể hiện định hướng siết chặt quản lý của EU đối với toàn bộ vòng đời bao bì – từ nguyên liệu đầu vào, thiết kế sản phẩm, khả năng tái chế cho đến trách nhiệm xử lý chất thải sau sử dụng.
Khác với chỉ thị trước đây cần từng quốc gia thành viên EU nội luật hóa, PPWR sẽ được áp dụng trực tiếp và thống nhất trên toàn bộ thị trường châu Âu. Điều này đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải đáp ứng cùng một bộ tiêu chuẩn bắt buộc, với mức độ kiểm soát chặt chẽ hơn đáng kể.
Trong bối cảnh xu hướng thương mại xanh và phát triển bền vững ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc trên toàn cầu, PPWR được xem là một trong những thay đổi có ảnh hưởng lớn nhất đối với doanh nghiệp xuất khẩu vào EU trong những năm tới.
Những yêu cầu chính của PPWR sẽ có hiệu lực từ ngày 12/08/2026
1. Giới hạn hàm lượng kim loại nặng trong bao bì
Theo quy định của PPWR, tổng hàm lượng của 4 kim loại nặng gồm chì (Pb), cadimi (Cd), thủy ngân (Hg) và crom hóa trị sáu (Cr(VI)) trong vật liệu bao bì không được vượt quá 100 mg/kg.
Quy định này được đưa ra nhằm hạn chế nguy cơ phát tán các chất độc hại ra môi trường trong quá trình sản xuất, sử dụng, tái chế hoặc xử lý chất thải bao bì. Các kim loại nặng nếu tồn dư vượt mức cho phép có thể gây ô nhiễm đất, nước, ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng như làm giảm khả năng tái chế an toàn của vật liệu.
Yêu cầu này sẽ áp dụng đối với hầu hết các loại bao bì lưu hành trên thị trường EU như:
- Bao bì nhựa
- Bao bì giấy
- Bao bì kim loại
- Bao bì composite
- Bao bì dùng cho sản phẩm điện – điện tử
- Bao bì thực phẩm và hàng tiêu dùng
Do đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát nguyên vật liệu đầu vào, kiểm tra thành phần hóa học và thực hiện thử nghiệm kim loại nặng nhằm đảm bảo sản phẩm đáp ứng giới hạn theo quy định trước khi xuất khẩu sang EU.
2. Hạn chế PFAS trong vật liệu tiếp xúc thực phẩm
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của PPWR là việc EU chính thức siết chặt kiểm soát đối với PFAS trong vật liệu bao bì tiếp xúc thực phẩm.
PFAS (Per- and Polyfluoroalkyl Substances) là nhóm hóa chất fluor hóa thường được sử dụng để tạo tính chống nước, chống dầu mỡ và chịu nhiệt cho bao bì. Chúng xuất hiện phổ biến trong các sản phẩm như:
- Hộp giấy chống dầu
- Ly giấy
- Bao bì thức ăn nhanh
- Màng phủ chống thấm
- Bao bì thực phẩm dùng một lần
Tuy nhiên, PFAS còn được gọi là “Forever Chemicals” do rất khó phân hủy trong môi trường và có nguy cơ tích tụ lâu dài trong cơ thể con người.
Theo PPWR, các giới hạn PFAS được quy định như sau:
- Hàm lượng của từng PFAS riêng lẻ (không bao gồm polymer PFAS) không được vượt quá 25 ppb
- Tổng hàm lượng các PFAS mục tiêu (không bao gồm polymer PFAS) không được vượt quá 250 ppb
- Tổng hàm lượng tất cả PFAS (bao gồm cả polymer PFAS) không được vượt quá 50 ppm
Ngoài ra, trong trường hợp tổng hàm lượng fluor vượt quá 50 ppm, nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu bắt buộc phải cung cấp bằng chứng chứng minh fluor có nguồn gốc từ PFAS hay từ các chất không phải PFAS.
Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất bao bì thực phẩm, bao bì giấy chống dầu, ngành F&B, nhựa tiếp xúc thực phẩm hoặc các doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm sang châu Âu.
3. Yêu cầu về khả năng tái chế của bao bì
Từ ngày 12/08/2026, tất cả bao bì được đưa ra thị trường EU phải đáp ứng yêu cầu về khả năng tái chế theo tiêu chuẩn của PPWR. Không chỉ dừng lại ở việc “có thể tái chế”, PPWR còn đưa ra hệ thống phân loại cụ thể dựa trên tỷ lệ tái chế thực tế của bao bì.
Cụ thể:
- Loại A: tỷ lệ tái chế ≥ 95%
- Loại B: tỷ lệ tái chế ≥ 80%
- Loại C: tỷ lệ tái chế ≥ 70%
- Bao bì có tỷ lệ dưới 70% sẽ không được xem là bao bì có thể tái chế
EU cũng xây dựng lộ trình áp dụng theo từng giai đoạn:
- Từ ngày 01/01/2030, chỉ các bao bì đạt cấp C trở lên mới được phép lưu hành trên thị trường EU
- Từ ngày 01/01/2038, chỉ các bao bì đạt cấp B trở lên mới tiếp tục được phép lưu hành
Điều này cho thấy EU đang hướng tới việc loại bỏ dần các loại bao bì khó tái chế hoặc gây cản trở cho hệ thống kinh tế tuần hoàn.
Những loại bao bì có nguy cơ không đáp ứng yêu cầu bao gồm:
- Bao bì nhiều lớp khó phân tách vật liệu
- Bao bì sử dụng vật liệu hỗn hợp
- Bao bì có lớp phủ gây cản trở tái chế
- Bao bì khó thu gom hoặc khó xử lý sau sử dụng
Nếu không đáp ứng yêu cầu về khả năng tái chế, sản phẩm có thể bị cấm lưu hành tại thị trường EU.
Do đó, doanh nghiệp cần sớm đánh giá lại thiết kế bao bì, cấu trúc vật liệu, quy trình sản xuất cũng như khả năng thu gom và tái chế của sản phẩm ngay từ bây giờ.
4. Yêu cầu đăng ký EPR (Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất)
Theo PPWR, mọi doanh nghiệp đưa bao bì vào thị trường EU đều phải thực hiện đăng ký EPR (Extended Producer Responsibility – Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất).
EPR là cơ chế yêu cầu doanh nghiệp chịu trách nhiệm đối với việc thu gom, tái chế và xử lý chất thải bao bì sau khi sản phẩm được tiêu thụ.
Theo đó, doanh nghiệp phải:
- Đăng ký EPR tại quốc gia thành viên EU nơi sản phẩm được bán ra
- Thực hiện nghĩa vụ kê khai, báo cáo
- Đóng các khoản phí tái chế theo quy định địa phương
Đối với doanh nghiệp ngoài EU, quy định yêu cầu bắt buộc phải chỉ định đại diện được ủy quyền tại EU nhằm đảm bảo thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý liên quan.
Yêu cầu EPR sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành nghề như:
- Điện – điện tử
- Thực phẩm
- Mỹ phẩm
- Dệt may
- Bao bì nhựa
- Bao bì giấy
- Hàng tiêu dùng
Doanh nghiệp xuất khẩu sang EU cần đặc biệt lưu ý vì việc chưa hoàn tất đăng ký EPR có thể dẫn đến rủi ro không được phép lưu hành sản phẩm trên thị trường châu Âu.
EU đã công bố tài liệu hướng dẫn thực thi PPWR
Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý triển khai PPWR đồng bộ, ngày 30/03/2026, EU đã ban hành:
- Bộ tài liệu hướng dẫn thực hiện PPWR
- FAQ giải đáp chính thức về tuân thủ
- Hướng dẫn thực thi dành cho cơ quan quản lý và cơ quan thực thi pháp luật
Các tài liệu này giúp làm rõ:
- Cách hiểu và áp dụng từng điều khoản trong quy định
- Phương pháp đánh giá và thử nghiệm
- Yêu cầu đối với hồ sơ kỹ thuật
- Nguyên tắc xác định trách nhiệm của các bên trong chuỗi cung ứng
Việc cập nhật sớm các hướng dẫn này sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý và chủ động hơn trong quá trình chuyển đổi sang các yêu cầu mới của EU.
PPWR không chỉ là quy định ngắn hạn mà còn là chiến lược dài hạn của EU
Ngoài các yêu cầu bắt đầu có hiệu lực từ tháng 08/2026, PPWR còn được xem là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải carbon của Liên minh Châu Âu.
Trong dài hạn, EU hướng tới các mục tiêu như:
- Giảm tổng lượng bao bì đưa ra thị trường
- Tăng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế
- Khuyến khích phát triển bao bì tái sử dụng
- Thiết lập ngưỡng tối thiểu đối với hàm lượng vật liệu tái chế
- Tăng cường quản lý vòng đời carbon của bao bì
Điều này cho thấy xu hướng xanh hóa chuỗi cung ứng sẽ ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc thay vì chỉ là lợi thế cạnh tranh như trước đây.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì ngay từ bây giờ?
Trước những thay đổi lớn từ PPWR, doanh nghiệp xuất khẩu sang EU nên chủ động triển khai các hoạt động chuẩn bị càng sớm càng tốt nhằm tránh rủi ro gián đoạn xuất khẩu trong tương lai.
Một số công việc doanh nghiệp cần ưu tiên bao gồm:
- Rà soát nguyên vật liệu và thành phần bao bì
- Kiểm tra hàm lượng kim loại nặng và PFAS
- Đánh giá khả năng tái chế của bao bì
- Tối ưu thiết kế bao bì theo hướng thân thiện môi trường
- Chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật và tài liệu tuân thủ
- Xây dựng kế hoạch đăng ký EPR
- Làm việc với đơn vị thử nghiệm và chứng nhận uy tín
Trước các yêu cầu mới của EU về bao bì, việc chủ động đánh giá và kiểm soát tuân thủ ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro bị từ chối hàng hóa, gián đoạn xuất khẩu hoặc phát sinh chi phí chuyển đổi trong tương lai.
CTIC Vietnam đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình đáp ứng các yêu cầu của PPWR thông qua việc hỗ trợ đánh giá vật liệu bao bì, kiểm tra các chỉ tiêu liên quan đến kim loại nặng, PFAS, khả năng tái chế cũng như cập nhật các yêu cầu mới nhất từ thị trường EU.
Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực thử nghiệm, kiểm định, CTIC Vietnam hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát chất lượng sản phẩm và nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế, từ đó tăng lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu sang châu Âu.
Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí!
