Bao bì giấy được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực nhờ tính thân thiện môi trường và khả năng tái chế. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm vật liệu có nguy cơ nhiễm MOSH và MOAH cao nếu không được kiểm soát chặt chẽ trong quá trình sản xuất và sử dụng. Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp chỉ phát hiện vấn đề khi sản phẩm bị kiểm tra hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ tuân thủ từ phía khách hàng và thị trường xuất khẩu.
Việc hiểu rõ nguyên nhân khiến bao bì giấy dễ nhiễm MOSH và MOAH là nền tảng để doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro.
1. MOSH, MOAH là gì và ảnh hưởng như thế nào?
Dầu khoáng là hỗn hợp các hydrocarbon có nguồn gốc từ dầu mỏ, than đá, khí tự nhiên hoặc sinh khối, được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như nhiên liệu, dầu bôi trơn, dung môi, mực in và hóa chất công nghiệp.
Trong dầu khoáng, hai nhóm chất được quan tâm nhiều nhất là:
-
MOSH (Mineral Oil Saturated Hydrocarbons): là các hydrocarbon bão hòa, có cấu trúc mạch thẳng, mạch nhánh hoặc vòng.
-
MOAH (Mineral Oil Aromatic Hydrocarbons): là các hydrocarbon thơm, chứa một hoặc nhiều vòng aromatic.
MOSH có xu hướng tích lũy trong cơ thể, đặc biệt tại gan, lá lách và các mô bạch huyết khi tiếp xúc kéo dài. MOAH được đánh giá có mức độ rủi ro cao hơn, do một số hợp chất trong nhóm này có khả năng gây biến đổi tế bào và gen. Chính vì vậy, MOAH thường là đối tượng bị kiểm soát nghiêm ngặt trong các tiêu chuẩn liên quan đến vật liệu bao bì.
So với nhiều vật liệu bao bì khác, giấy được đánh giá là nhạy cảm hơn với dầu khoáng do đặc tính vật lý của cấu trúc xơ sợi. Giấy có cấu trúc xốp, diện tích bề mặt lớn và khả năng hấp thụ cao, khiến dầu khoáng dễ xâm nhập và lưu giữ trong vật liệu.
Cụ thể, bao bì giấy có xu hướng:
-
Dễ giữ lại dầu khoáng tồn dư ngay từ khâu nguyên liệu đầu vào
-
Dễ hấp thụ MOSH & MOAH từ mực in, keo dán và môi trường xung quanh
-
Khó loại bỏ hoàn toàn các hợp chất dầu khoáng sau khi đã thẩm thấu vào cấu trúc xơ sợi
Chính những đặc tính này khiến bao bì giấy luôn được xếp vào nhóm vật liệu có nguy cơ nhiễm MOSH & MOAH cao, đặc biệt khi sử dụng nguyên liệu tái chế và quy trình in ấn truyền thống.
2. Nguồn nhiễm MOSH & MOAH trong bao bì giấy
Trong quá trình sản xuất bao bì giấy, MOSH & MOAH có thể xâm nhập ở nhiều công đoạn khác nhau, từ khâu lựa chọn nguyên liệu, in ấn cho đến lưu kho và vận chuyển. Đặc tính xốp, khả năng hấp thụ cao của giấy khiến các hợp chất dầu khoáng dễ tồn dư và tích lũy nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Việc nhận diện đúng các nguồn nhiễm MOSH & MOAH là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp xây dựng biện pháp phòng ngừa, đáp ứng yêu cầu an toàn bao bì và các quy định ngày càng khắt khe của thị trường.
Nhiễm từ nguyên liệu giấy và giấy tái chế
Trong các nguồn nhiễm MOSH & MOAH, giấy tái chế được xem là nguyên nhân phổ biến và khó kiểm soát nhất đối với bao bì giấy. Nguyên liệu đầu vào của giấy tái chế thường bao gồm báo, tạp chí, thùng carton, bao bì đã qua sử dụng – những vật liệu này gần như đều đã tiếp xúc với mực in gốc dầu khoáng ở vòng đời trước đó.
Phần lớn mực in truyền thống sử dụng dầu khoáng làm dung môi mang màu. Trong quá trình tái chế, các công đoạn tẩy mực và làm sạch xơ sợi không thể loại bỏ hoàn toàn các phân đoạn hydrocarbon dầu khoáng, đặc biệt là các hợp chất MOSH & MOAH có khả năng bám dính cao. Kết quả là các chất này tiếp tục tồn tại và tích tụ trong cấu trúc xơ sợi giấy sau tái chế. Hàm lượng xơ sợi tái chế trong giấy càng cao thì nguy cơ tồn dư MOSH & MOAH càng lớn, đặc biệt đối với các loại giấy không có lớp barrier ngăn cách khi sử dụng cho bao bì thực phẩm.
Nhiễm từ mực in trong quá trình in ấn
Bên cạnh nguyên liệu giấy, mực in sử dụng trong công đoạn in ấn là nguồn nhiễm MOSH & MOAH trực tiếp lên bao bì. Các loại mực in gốc dầu khoáng có thể giải phóng hydrocarbon trong quá trình in, sấy và lưu trữ.
Do giấy có cấu trúc xốp và khả năng thẩm thấu cao, các hợp chất dầu khoáng dễ dàng ngấm sâu từ bề mặt in vào bên trong vật liệu, khiến việc kiểm soát bằng các biện pháp cơ học hoặc xử lý bề mặt trở nên kém hiệu quả. Nguy cơ này càng tăng đối với bao bì in nhiều màu, mật độ mực cao hoặc sử dụng công nghệ in truyền thống chưa chuyển đổi sang mực low-MOAH hoặc mực không dầu khoáng.
Nhiễm trong quá trình lưu kho và vận chuyển
Ngay cả khi nguyên liệu và mực in đã được kiểm soát, bao bì giấy vẫn có thể tiếp tục nhiễm MOSH & MOAH trong giai đoạn lưu kho và vận chuyển. Các nguồn nhiễm phổ biến bao gồm khí thải công nghiệp, hơi dầu từ môi trường kho, pallet gỗ đã xử lý bằng dầu khoáng, hoặc vật liệu bao gói thứ cấp có chứa dầu khoáng.
Với đặc tính hấp thụ cao, giấy dễ xảy ra hiện tượng nhiễm chéo từ môi trường xung quanh, đặc biệt khi lưu trữ trong thời gian dài hoặc điều kiện kho không được kiểm soát nghiêm ngặt. Đây là yếu tố thường bị doanh nghiệp bỏ sót nhưng lại ảnh hưởng đáng kể đến kết quả thử nghiệm MOSH & MOAH của bao bì thành phẩm.
3. Quy định và yêu cầu kiểm soát MOSH & MOAH đối với bao bì
Trước rủi ro tồn dư dầu khoáng trong vật liệu bao bì, nhiều cơ quan quản lý và tổ chức quốc tế đã đưa ra các khuyến nghị và yêu cầu kiểm soát MOSH & MOAH đối với bao bì giấy, bìa và carton, đặc biệt là các vật liệu có tỷ lệ xơ sợi tái chế cao.
Tại châu Âu, các cơ quan quản lý và tổ chức kỹ thuật như BfR (Đức) cùng các nhóm chuyên gia thuộc EU đã ban hành các hướng dẫn đánh giá rủi ro đối với MOSH & MOAH trong vật liệu bao bì. Trong đó, MOAH được xem là nhóm hợp chất cần kiểm soát nghiêm ngặt, thường được yêu cầu không phát hiện hoặc duy trì ở mức thấp nhất có thể trong bao bì thành phẩm.
Đối với bao bì giấy và carton, nhiều thị trường yêu cầu doanh nghiệp chứng minh khả năng kiểm soát nguồn nhiễm MOSH & MOAH thông qua việc quản lý nguyên liệu đầu vào, lựa chọn mực in phù hợp, áp dụng các giải pháp kỹ thuật hạn chế hấp thụ dầu khoáng, cũng như kiểm soát điều kiện lưu kho và vận chuyển.
Trên thực tế, yêu cầu tuân thủ không chỉ đến từ cơ quan quản lý mà còn từ khách hàng, nhà bán lẻ và các chuỗi phân phối quốc tế. Doanh nghiệp sản xuất bao bì ngày càng phải cung cấp kết quả kiểm nghiệm MOSH & MOAH kèm hồ sơ kỹ thuật liên quan, nhằm chứng minh sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động xuất khẩu.
4. Doanh nghiệp cần làm gì để kiểm soát MOSH & MOAH trong bao bì giấy?
Để kiểm soát hiệu quả rủi ro MOSH & MOAH, doanh nghiệp sản xuất bao bì giấy cần tiếp cận theo hướng quản lý tổng thể xuyên suốt chuỗi sản xuất, thay vì chỉ xử lý ở công đoạn cuối. Trong đó, thực hiện kiểm nghiệm MOSH & MOAH định kỳ là bước không thể thiếu để đánh giá mức độ tồn dư dầu khoáng trong bao bì thành phẩm. Kết quả kiểm nghiệm giúp doanh nghiệp phát hiện sớm nguy cơ không phù hợp, kịp thời điều chỉnh, đồng thời tạo cơ sở kỹ thuật rõ ràng để đáp ứng yêu cầu của khách hàng và thị trường.
Tại CTIC Vietnam, chúng tôi cung cấp dịch vụ kiểm nghiệm MOSH & MOAH cho bao bì giấy, hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá nguy cơ dầu khoáng, tư vấn giải pháp kiểm soát phù hợp và hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu thị trường. Liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay để được tư vấn miễn phí!
